PHẬT GIÁO LÀ TÔN GIÁO HAY TRIẾT HỌC? TRIẾT LÝ CĂN BẢN CỦA PHẬT GIÁO LÀ GÌ?

PHẬT GIÁO LÀ TÔN GIÁO HAY TRIẾT HỌC? TRIẾT LÝ CĂN BẢN CỦA PHẬT GIÁO LÀ GÌ?
hình-phật-nhang-sạch-thiên-hương
hình-phật-nhang-sạch-thiên-hương

Chào bạn!

Chúng ta cùng tìm hiểu câu hỏi 6 nhé.

6. Phật Giáo là tôn giáo hay triết học?

Câu hỏi rất bao quát. Vì lẽ, trên thế giới có nhiều tôn giáo và nhiều quan niệm khác nhau về Thương Đế; và mỗi tôn giáo đều có chủ trương và học thuyết khác nhau. Tuy nhiên, có thể khái quát các nhóm tôn giáo thế giới (world religions) theo hai đặc tính cơ bản, đó là :

a/ Tôn giáo hữu thần (theistic religions) – tôn giáo tin rằng có sự hiện hữu của một (độc thần giáo) hoặc nhiều (đa thần giáo) vị thần linh như Đấng sáng thế, Thượng Đế, hay Phạm Thiên… sáng tạo và làm chủ đời sống của con người và vạn vật.

b/ Tôn giáo vô thần (non-theistic religions) – tôn giáo không tin rằng các vị Thần Linh sáng tạo, làm chủ và ngự trị cuộc sống của con người và vạn vật.

Trong giới hạn của phần định này, thì Phật giáo là một tôn giáo không có mặt của một Thưỡng đế hữu ngã và độc tôn, nhưng có đầy đủ chức năng của một tôn giáo – theo cách hiểu của ngành tôn giáo học hiện đại, bao gồm: các lĩnh vực khái niệm như ngôn ngữ, kinh điển, biểu tượng; các hình thức nghi lễ, hành trì, tu tập; và các mối liên hệ chặt chẽ với xã hội.

Mặc dù vậy, không ít người, xưa và này, vẫn xem Phật Giáo như một “triết lý sống” hay một “triết lý của sự giác ngộ“; và tất nhiên, điều đó hoàn toàn hợp lý tuỳ theo mỗi cá nhân.

7. Triết lý căn bản của Phật Giáo là gì?

Triết lý căn bản của Phật Giáo được Đức Phật giảng dạy trong pháp thoại đầu tiên của Ngài tại vườn Nai (Lộc uyển) đó là bài Pháp về Bốn chân lý: khổ đau, nguyên nhân của khổ đau, sự chấp dứt khổ đau và con đường đưa đến sự chấm dứt khổ đau.

Pháp thoại tiếp theo bài giảng đầu tiên này, Đức Phật dạy về Vô Ngã tức là không có một ngã tính thường hằng bất biến trong sự hiện hữu của hợp thế năm uẩn (sắc, thọ, tưởng, hành và thức); hay nói khác đi, cả thế giới của vật lý và tâm lý đều không có ngã tính thường tại, vĩnh hằng.

Tuy nhiên, bạn cũng nên nhớ rằng trên con đường đi đến giác ngộ, Đức Phật đã thiền quán sâu xa về chân lý Duyên Khởi; và chính trong dòng thiền quán này, Ngài đã giác ngộ toàn triệt và trở thành một vị Phật sau khi chặt đức vòng nhân duyên khổ đau. Do đó, có thể nói triết lý căn bản của Phật Giáo được gói trọn trong các giáo lý : Bốn chân lý, Duyên khởi và vô ngã.

Lời bình: có người nói rằng “đời là bể khổ”. Con người ta từ lúc sinh ra cho đến lúc chết đi luôn cảm thấy khổ đau, bất hạnh, cuộc sống không theo mong muốn của mình. Tuy nhiên, đó là sự tương đối, vì sự mong muốn của mỗi người là khác nhau và chúng ta quá tham vọng, đòi hỏi nhiều thứ. Nếu chúng ta biết chập nhận, biết hưởng thụ những gì mình đang có thì ta luôn cảm thấy hạnh phúc.

NHANG SẠCH THIÊN HƯƠNG CHIA SẺ CÙNG QUÝ BẰNG HỮU